środa, 5 sierpnia 2015

pokrzywa - znany każdemu chwast, o niezwykłej mocy ! (skład, właściwości, zastosowanie, ciekawostki)

Z pokrzywą spotkał się na pewno każdy ! i na pewno z tego spotkania wyszedł z piekącymi bąblami, bo został przez nią poparzony.
Większości pokrzywa znana jest właśnie głównie z racji tego, że parzy.
Dlaczego pokrzywa parzy? Bo całą roślinę pokrywają włoski zawierające kwas mrówkowy. Wystarczy ją dotknąć a kwas mrówkowy przenika do skóry powodując zaczerwienienie i pieczenie. Ale nie ma tego złego co by na dobre nie wyszło.
Jeśli się poparzymy pokrzywą - wszystko odbywa się z korzyścią dla naszego zdrowia bo drobne naczynka krwionośne rozszerzają się, dzięki temu tkanki w tym miejscu są lepiej odżywiane (w efekcie łagodnieje np. ból reumatyczny).

Pokrzywa to bardzo wartościowa roślina - na początku mojej przygody ziołami była jednym z  pierwszych, które zbierałam i suszyłam. A zimą piłam z niej napar.
Jako młoda osoba, która zainteresowała się ziołami - czytając atlas zielarski, zdziwiłam się, że ten wszędobylski chwast jest aż tak wartościowy.

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica)
(pokrzywa parząca, pokrzywa wielka, pokrzywa dwupienna)


Jak wygląda pokrzywa?
Jest rośliną wieloletnią. Osiąga ponad metr wysokości, ma czworokanciastą łykowatą  łodygę, liście ciemnozielone, naprzeciwległe, duże, ząbkowane. Kwiaty zielone, niewielkie, wiatropylne w zwisających wiechach. Cała nadziemna część rośliny pokryta jest parzącymi włoskami (włoski zawierają substancję pokrewną kwasom żywicznym, a w niej histaminę i ślady kwasu mrówkowego.
Co zawiera pokrzywa?
Liście zawierają barwniki roślinne (chlorofil(0,8%) , ksantofil i beta- karoten)
Zawiera sole mineralne (12,5-18,5 %) m.in. wapń, fosfor, magnez, żelazo, a także karotenoidy, flawonoidy, kwasy organiczne (m.in. mrówkowy),serotoninę, histaminę, witaminy A,C, B2, K, garbniki (więcej ich mają korzenie i liście).
Korzenie zawierają rozpuszczalną krzemionkę, polisacharydy, kwasy organiczne, związki podobne do lipidów i steroli oraz sole mineralne


Gdzie rośnie pokrzywa, gdzie ją można spotkać?
Roślina występuje w całym kraju, w zaroślach, na nieużytkach i przydrożach, na rumowiskach, w ogrodach, na polach oraz w lasach na próchniczych glebach.
Rośnie najbujniej na glebach żyznych i wilgotnych, w zacienionych miejscach. Występuje ona nieomal na całym świecie (oprócz strefy tropikalnej). Pokrzywę można znaleźć zawsze w pobliżu człowieka.

Na co działa ? pokrzywa i o jej właściwościach oraz zastosowaniu (ogólne wiadomości):
* wodne wyciągi z liści pokrzywy działają
- moczopędnie (zwiększenie wydalania chlorków i mocznika) i tamują krwawienia (dzięki wit. K),

*napar z liści i korzeni stosuje się jako lek moczopędny w schorzeniach nerek, w zapaleniu i nieżytach dróg moczowych, a pomocniczo w dnie, kamicy pęcherzowej i nerkowej,

*jako lek ściągający podaje się napar z pokrzywy w biegunach, nieżytach jelit, w lekkich krwawieniach w przewodzie pokarmowym, w anemii, zaburzeniach przemiany materii spowodowanych brakiem mikroelementów,

* pokrzywa działa krwiotwórczo, doustnie przyjmowanie pokrzywy zwiększa zawartość hemoglobiny we krwi i liczbę czerwonych krwinek (fakt ten potwierdziły liczne obserwacje kliniczne, chlorofil czyli "hemoglobina roślin" różni się od hemoglobiny ludzkiej tylko nieznacznie - stąd uzasadnione jest zastosowanie pokrzywy przy małokrwistości, przy spadku odporności (grypa, odra, krztusiec), w stanach uszkodzenia miąższu wątroby (poprawia czynność komórek wątrobowych) oraz w chorobach gośćcowych, kamicy nerkowej i w chorobach wyniszczających ustrój,

* wodne wyciągi z liści obniżają nieznacznie poziom cukru we krwi, podawane w umiarkowanych ilościach znacznie obniżają poziom cukru w moczu (jednakże większe dawki znoszą to działanie) i stąd uchodzi za lek przeciwcukrzycowy,

* pokrzywa posiada "roślinną sekretynę" (hormon roślinny) rozpuszczalny w wodzie, stąd celowość stosowania naparów. Sekretyna pobudza działalność żołądka, wątroby, jelit (wpływają korzystnie na perystaltykę jelit), trzustki (a w szczególnie na wytwarzanie enzymów trawiennych),
* napary i nalewki stosuje się do nacierania skóry głowy przy łojotoku i łupieżu i wypadaniu włosów,
* naparów z ziela pokrzywy można używać do kąpieli i płukania ust,

* posiada właściwości antybiotyczne, co sprzyja gojeniu się ran i owrzodzeń np. przy gronkowcu złocistym, na które przykłada się rozdrobnione, soczyste liście,

 Pokrzywa jako roślina znana od stuleci ! (ciekawostki)
*Świeżymi pokrzywami biczowano kiedyś obolałe stawy, lecząc w ten sposób reumatyzm i nerwobóle.

*Okładami ze zmiażdżonych pokrzyw tamowano krwawienia i leczono owrzodzenia. Zdolność pokrzywy do tamowania krwawienia znana była Dioskuridesowi, Pliniuszowi oraz innym uczonym i lekarzom antycznego świata,

*Dioskurides (Grek, uważany za prekursora ziołolecznictwa) twierdził, że nasiona pokrzywy macerowane w winie z rodzynkami działają jak afrodyzjak,

* w kulturach pogańskich pokrzywa uchodziła za roślinę magiczną, pomocną w pokonywaniu strachu i ....łowieniu ryb ręką,

*Zupę z liści pokrzywowych podawano kobietom w połogu osłabionym porodem,

* Pokrzywa może być również używana jako roślina włóknista. Włókna z łodyg pokrzywy (wydajność 8 -12%) są  długie i mocne. Ajnowie na Sachalinie używali ich do wyrobu przędzy, sprzętu rybackiego, powrozów, lin, szpagatu i grubych tkanin,
*Rybacy z Kamczatki wiązali z włókna pokrzywy sieci, które odznaczały się trwałością i lekkością, długo nie nasiąkały wodą i nie gniły,

* Ciekawym faktem jest, że w XVIII Rosyjskie Towarzystwo Ekonomiczne nagrodziło niejakich P.Ryczkowa i E.Klebiewa srebrnymi medalami za podręcznik wyrobu grubego płótna z pokrzywy,

* W XIX wieku robiono w Europie tkaniny z pokrzywy i sita do cedzenia miodu i przesiewania mąki,

* Podczas pierwszej wojny światowej w Niemczech wyrabiano z pokrzywy tkaniny ubraniowe,
* z liści pokrzywy pozyskuje się chlorofil używany w perfumerii i produkcji artykułów spożywczych oraz farmaceutyków,

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...