czwartek, 30 lipca 2015

wanilia cz.1- najdroższa po szafranie przyprawa na świecie (o tym jak wygląda, jak się ją produkuje, skąd pochodzi ?)

Idąc tym tropem postanowiłam trochę napisać o prawdziwej wanilii. Zebrane  informacje o niej postanowiłam podzielić sobie na dwa wpisy. Dziś będzie  o tym jak wanilia rośnie, jak się ją produkuje i skąd pochodzi. :)
Interesują mnie praktycznie wszystkie rośliny, które da się zjeść.
Interesujące są nie tylko zioła, rośliny przyprawowe też są ciekawe (przecież często oprócz walorów smakowych  mają one właściwości lecznicze).
 Zazwyczaj staram się zainteresować daną rośliną czy przyprawą, jeśli jej używam. Po prostu jestem ciekawa jak rośnie, skąd pochodzi, jak się ją uprawia, jakie ma właściwości itd.
Często ciekawią mnie nawet wierzenia i legendy związane z roślinnością i ziołami.
Prawdziwą wanilię kupiłam z 5 lat temu i od tamtej pory wiem, że jest różnica w smaku i zapachu między cukrem wanilinowym z syntetyczną waniliną, a prawdziwą wanilią.
Jak produkuje się wanilię dowiedziałam się oglądając program przyrodniczy (a raczej patrzyłam na niego jednym okiem wykonując inne czynności w domu) :)
Dla mnie wanilia to bardzo interesująca roślina.

Jak wygląda wanilia ?
Współcześnie wanilię nazywa się wanilią płaskolistną (vanillia planifolia).
Wanilia rośnie jako pnącze, którego powietrzne korzenie czepiają się okolicznych drzew utrzymując roślinę ponad ziemią. Na plantacjach natomiast pędy wanilii owija się wokół drzew  lub tyczek, przy których rośnie, tak, żeby można było się dostać do jej owoców. Jest to roślina wiecznie zielona. Zakwita dopiero po czterech latach od wysiewu, a owocuje przez około pięćdziesiąt.

SKĄD POCHODZI WANILIA?
Wanilię znali już Aztekowie. Do Europy z Ameryki Południowej przywieźli ją żeglarze Corteza. (ale o historii wanilii będzie w kolejnym wpisie). Obecnie uprawia się ją przede wszystkim w Meksyku, Indonezji, Chinach, Turcji, Ugandzie.

Jak się uprawia i produkuje wanilię ?
(czytając o produkcji wanilii, wypunktowałam sobie etapy jej produkcji):

I - ZAPYLANIE KAŻDEGO KWIATU WANILII.
Każdy strąk wanilii musi zostać ręcznie zapylony i każdy musi zostać zapylony z osobna. Kwiaty wanilii są zebrane w grona i kwitną zaledwie kilka godzin. Każdego dnia otwiera się inny kwiat z grona, który powinien być zapylony w ciągu 12 godzin po otwarciu. Bo każdy nie zapylony kwiat więdnie, opada, a torebki nasienne nie zostaną wytworzone. Wyczytałam, że do zapylania wanilii w Ameryce Łacińskiej wykorzystuje się występujące tam małe bez żądłowe pszczoły lub niektóre rodzaje kolibrów.
Na plantacjach wanilii w regionach, gdzie nie ma kolibrów lub specjalnych gatunków pszczół, trzeba zapylać kwiaty ręcznie za pomocą małego bambusowego szpikulca. To oczywiście bardzo pracochłonne.
W okresie kwitnienia robotnicy wyszukują nowe kwiaty i zapylają ręcznie  tylko wybrane.
Celowe unika się zapylenia każdego kwiatu (bo gdyby zapylano wszystkie kwiaty - prowadziłoby to do niższej jakości produktu i wyniszczenia rośliny. 

II -WYTWARZANIE SIĘ STRĄKÓW WANILII I ICH ZBIERANIE
Kiedy się już zapyli kwiaty wanilii i upłynie od 5 do 6 tygodni roślina wytwarza strąki.  Na to aby strąki dojrzały czeka się 9 miesięcy. Każdy ze strąków dojrzewa w swoim tempie - nie zrywa się niedojrzałych strąków, bo produkt nie byłby odpowiedniej jakości.
Po czym poznaje się, że waniliowy strąk jest gotowy do zerwania? Strąk wanilii należy zerwać gdy na jego końcu pojawi się pęknięcie.

III - OBRÓBKA STRĄKÓW WANILII
Jeśli ktoś myśli, że zerwana laska wanilii to już produkt znany ze sklepu, otóż nie! Zebrane strąki należy poddać jeszcze obróbce (właśnie dzięki niej wanilia nabiera swojego aromatu z którego ją znamy).
Po zerwaniu w pierwszej kolejności w laskach wanilii trzeba  przerwać procesy wegetacyjne i spowodować rozpoczęcie reakcji enzymatycznych, które to spowodują wytworzenie się waniliowego aromatu.
Jak przerywało  się procesy wegetacyjne w strąkach  waniliowych kiedyś, a jak robi się to dziś?
*Kiedyś Aztekowie suszyli strąki na słońcu  do czasu, aż stały całkiem brązowe z zielonych.
 Teraz często procesy wegetacyjne przyspiesza się i zamiast wystawiać strąki na słońce, zanurza się je w gorącej wodzie (o temperaturze od 63 do 65 stopni Celcjusza lub na 3 minuty w temperaturze 80 stopni Celcjusza na 10 sekund. Zamiast zanurzania w gorącej wodzie można strąki zamrozić, a następnie rozmrozić i ogrzać.
Istnieje jeszcze jedna możliwość przerywania procesów wegetacyjnych w laskach wanilii ! Można sobie drapać ich zewnętrzną część, wtedy uwalniają się z laski wanilii soki komórkowe, (po to by przyspieszyć proces samoistnego więdnięcia).

III- POCENIE STRĄKÓW WANILII
Tradycyjnie pocenie strąków polega na trzymaniu ich ściśle upakowanych  i szczelnie opakowanych w wełnianych workach (przez 7 do 10 dni. W workach laski wanilii mają wilgotność i powstaje w nich temperatura 45-65 stopni Celcjusza.

IV - SUSZENIE STRĄKÓW WANILII
Strąki wanilii po to się suszy, żeby straciły na swojej objętości (tracą od 25 do 30 % swojej wagi) i nie gniły. Jest to etap sprawiający trudności - bo jeśli strąków nie wysuszy się równomiernie spowoduje to znaczną utratę substancji zapachowych (a one są najcenniejsze w całej lasce wanilii).
Ile czasu trwa suszenie?
W warunkach naturalnych (naprzemiennie słońce i cień) - kilka tygodni).
Po wysuszeniu laski wanilii umieszcza się w pudłach na okres 5-6 miesięcy ( a to po to by zwiększyć zawartość waniliny w strąkach.

V - SEGREGOWANIE STRĄKÓW WANILII
Strąki wanilii segreguje się wedle ich długości, wilgotności i oczywiście wyglądu.

VI - PAKOWANIE I DOWÓZ DO  SKLEPÓW

Teraz nie jest już dziwotą, że laski wanilii są drugą po szafranie najdroższą przyprawą na świecie. Opisałam etapy produkcji wanilii i zważywszy w ogrom pracy potrzebną do ich wyprodukowania - nikogo nie powinna dziwić cena.

2 komentarze :

  1. Uwielbiam wanilię :)
    Na wycieczce szkolnej byliśmy w hurtowni, i tak był cały pokój z wanilią - całe laski, zmielone strąki lub wydłubane ziarenka. Jak tam pachniało! Czysty obłęd :)

    OdpowiedzUsuń
  2. Widzę podzielamy zamiłowanie do tej przyprawy :) Ja mam nadzieję zobaczyć w przyszłości na własne oczy taką plantację wanilii :)

    OdpowiedzUsuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...