środa, 29 lipca 2015

dziurawiec zwyczajny (serduszko, zioło Świętego Jana) czyli środek na poprawę samopoczucia

Chodząc na spacery rozglądam się wokół i kolejnym ziołem, które spotkałam niespodziewanie  był dziurawiec.  Mieszkam w mieście, obok kopalni węgla kamiennego na Śląsku i ubolewam jedynie nad tym, że nie są to tereny czyste ! Nie mam dostępu do ziół w takim stopniu w jakim bym chciała!
Wychowując się na wsi, mogłam całe lato przesiadywać na łące czy w lesie z atlasem zielarskim :)
Pamiętam też moją babcię zbierającą dziurawiec na łące za domem. Kwitł zawsze na świętego Jana. Babcia zbierała i suszyła na herbatki.
Dziś będzie o dziurawcu zwyczajnym - czyli kolejnej cennej roślinie leczniczej.

 Dziurawiec zwyczajny (Hipericum perforatum)
Inne nazwy ludowe dziurawca (pod którymi jest znany): świętojańskie ziele, ziele świętego Jana, przestrzelon, krewka Matki Boskiej)
Jak wygląda dziurawiec zwyczajny ?
Jest rośliną wieloletnią z rodziny dziurawcowatych, o wysokości od 30 do 60cm. Niski półkrzew o drobnych, owalnych liściach i żółtych kwiatach, zebranych na szczytach pędów w niby baldachy. Łodyga dziurawca jest prosta, zdrewniała w dolnej części, a liście są naprzeciwległe. Gdy żółte kwiaty dziurawca rozetrzemy w palcach wydzielają krwistoczerwony kolor (stąd pewnie jedna z nazw ludowych - krewka Matki Boskiej). Kwiaty są  pięciopłatkowe.
 Pisałam, że dziurawiec nazywany jest również zielem świętojańskim bo zakwita na św. Jana ( 24 czerwca).
Nazwa dziurawca pochodzi od wyglądu jego liści  - gdy spojrzymy na liście pod światło, to wydaje się nam, że są pokłute, bo mają maleńkie otworki, które wyglądają jak małe kropki. Jest to jedna z cech charakterystycznych dla dziurawca - ten jego wygląd liści.
Te otworki w liściach to zbiorniczki olejku lotnego. 
Gdzie rośnie, gdzie można spotkać dziurawiec?
Występuje w miejscach silnie nasłonecznionych, w lasach liściastych i mieszanych na polach i wzgórzach, na suchych łąkach i ugorach, na polanach i skrajach lasów, na odłogach, pospolity na niżu. Czasem zachwaszcza pola uprawne.
Co zawiera dziurawiec zwyczajny?
Ziele dziurawca zawiera około 4 % flawonoidów, do 1% olejku lotnego, do 12% garbników, związki żywicowe i naftodwuantrony (m.in hiperycynę).

Na co działa dziurawiec zwyczajny i o jego właściwościach oraz zastosowaniu ? (ogólne wiadomości)
*zawarte w dziurawcu składniki działają przeciwskurczowo, uspokajająco, bakteriostatycznie, a hiperycyna pełni funkcję katalizatora niektórych reakcji wewnątrzkomórkowych (m.in ma wpływ na procesy biochemiczne w komórkach i narządach atakowanych przez nowotwory),

* dziurawiec zalecany jest jako najwszechstronniej działający lek w schorzeniach wątroby i przewodu pokarmowego jak niedokrwistość żołądka, skurcze w przewodzie pokarmowym i pęcherzyku żółciowym, stany zapalne dróg żółciowych, kamica żółciowa, uszkodzenia wątroby przez związki toksyczne, zaburzenia czynnościowe wątroby,

* tradycyjnie dziurawiec był używany do leczenia ran, infekcji dróg moczowych, zapalenia nerek oraz by złagodzić dyfuzje układu nerwowego,

* polecany w stanach wyczerpania nerwowego, bezsenności migrenie, zaburzeniach równowagi nerwowej, psychozach okresowych, obecnie jest uważany za środek alternatywny w leczeniu lekkiej i umiarkowanej depresji, która objawia się brakiem koncentracji i chęci działania, zmęczeniem (jego działanie odczuwa się dopiero po dwóch tygodniach działania)

*dziurawiec jest też świetnym lekiem przeciw lękowym, redukującym stres  i niepokój,

* przy nerwobólach i bólach głowy,

*stosuje się dla likwidacji przykrego zapachu z jamy ustnej, wzmocnienia dziąseł, dla zapobiegania i leczenia zapalenia dziąseł i zapalenia jamy ustnej

 *zalecany w zastojach krążenia obwodowego krwi,

*do stosowania zewnętrznego, nadaje się do leczenia powierzchownych ran i delikatnych oparzeń - a to dzięki swojemu działaniu antyseptycznemu, przeciwzapalnemu i zabliźniającemu,

*do leczenia wrzodów i ropnego zapalenia skóry,

*skutecznie działa przy nadciśnieniu (a to za sprawą zawartych w dziurawcu flawonoidom).


Ciekawostki dotyczące dziurawca !
*za dawnych czasów dziurawiec uchodził za lek uniwersalny (polecali go już Hipokrates V- IV w p.n.e i Paracelsus
1493 -1541),
* dziurawiec to jedna z roślin leczniczych cieszącą się największą popularnością w starożytności,
* znany od epoki Greków i Rzymian, swą nazwę zawdzięcza greckiemu słowu hyperikon czyli "stawiający czoła duchom" - bo według niektórych zaletą tego zioła było odstraszanie złych duchów (właściwość ta miała największe znaczenie w okresie średniowiecza),
* ludzie wieszali tę roślinę na dachach domów by chronić je przed uderzeniami pioruna i pożarem,
* wierzono, że aby wydobyć właściwości magiczne dziurawca (ale ja spotkałam się już z tym wierzeniem i przy innych roślinach) należy go zbierać nad ranem w dniu św. Jana (przesilenie wiosenne),
* podczas prac wykopaliskowych prowadzonych w starosłowiańskim grodzisku Biskupin, znaleziono resztki roślin leczniczych, a wśród nich dziurawiec,
* na Rusi uważano dziurawiec za ziele leczące 99 chorób,
*na rozkaz cara Michaiła, zbierano na Syberii dziurawiec, suszono, rozcierano na mączkę i wysyłano do Moskwy "po pudzie w każdym roku",
*Kazachowie nazywali dziurawiec "dżerabaj" - lekarz ran.

O dziurawcu na pewno napiszę nie jeden post  :)bo to bardzo ciekawa roślina. Dla mnie kojarzy się z latem, z początkiem wakacji, słoneczną łąką :)

Brak komentarzy :

Prześlij komentarz

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...